13 stycznia 2017

Eksperyment pedagogiczny

(art. 45 ustawy – Prawo oświatowe)

Eksperyment pedagogiczny polega na modyfikacji istniejących lub wdrożeniu nowych działań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu nowatorskich rozwiązań programowych, organizacyjnych, metodycznych lub wychowawczych, w ramach których są modyfikowane warunki, organizacja zajęć edukacyjnych lub zakres treści nauczania, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 3-5 ustawy Prawo oświatowe (wymagane do uznania szkoły za publiczną), czyli:

  • zatrudnianie nauczycieli posiadających kwalifikacje zgodne z obowiązującymi przepisami (co oznacza, że
    |w ramach eksperymentu mogą być zatrudniani nauczyciele nie posiadający kwalifikacji zgodnych z przepisami lub posiadający inne kwalifikacje);
  • realizacja programów nauczania uwzględniających podstawę programową kształcenia ogólnego, a
    w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – również podstawę programową kształcenia
    w zawodach (co oznacza, że w ramach eksperymentu mogą być modyfikowane treści obowiązującej podstawy programowej – realizacja treści wykraczających poza zakres treści nauczania ustalonych
    w podstawie programowej jest dozwolona, należy jednak pamiętać, że szkoła musi umożliwić uczniowi uzyskanie wiadomości i umiejętności niezbędnych do ukończenia danego typu szkoły oraz przystąpienia do egzaminów zewnętrznych);
  • realizacja ramowych planów nauczania (co oznacza, że w ramach eksperymentu może być modyfikowany wymiar godzin na danym etapie edukacyjnym przeznaczonych na realizację poszczególnych zajęć);
  • zasady oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów (co oznacza, że w ramach eksperymentu mogą być modyfikowane lub przyjmowane inne zasady ocenienia, klasyfikowania i promowania niż te określone
    w ustawie o systemie oświaty).

Celem eksperymentu pedagogicznego realizowanego w szkole lub placówce ma być rozwijanie kompetencjii wiedzy uczniów oraz nauczycieli.

Eksperyment pedagogiczny ma być przeprowadzany pod opieką jednostki naukowej w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.

Eksperyment pedagogiczny realizowany nie może prowadzić do zmiany typu szkoły lub rodzaju placówki
(czyli eksperyment nie może prowadzić do zmiany np. szkoły podstawowej w ponadpodstawową).

Eksperyment pedagogiczny nie może naruszać uprawnień ucznia do bezpłatnej nauki, wychowania i opieki. Szkoła realizująca eksperyment pedagogiczny musi również umożliwić uczniowi uzyskanie wiadomości
i umiejętności niezbędnych do ukończenia danego typu szkoły oraz przystąpienia do egzaminów zewnętrznych.

Postępowanie rekrutacyjne do szkół, placówek lub oddziałów, w których jest przeprowadzany eksperyment pedagogiczny, odbywa się na podstawie przepisów rozdziału 6 ustawy – Prawo oświatowe. Minister, udzielając zgody na eksperyment, może jednak wyrazić zgodę na inne zasady postępowania rekrutacyjnego niż powszechnie obowiązujące.

Eksperyment pedagogiczny może obejmować całą szkołę lub placówkę, oddział, grupę lub wybrane zajęcia edukacyjne.

Prowadzenie eksperymentu pedagogicznego w szkole lub placówce wymaga zgody Ministra Edukacji Narodowej, a w przypadku szkoły artystycznej – Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W przypadku eksperymentu pedagogicznego dotyczącego kształcenia w danym zawodzie Minister Edukacji Narodowej zasięga opinii ministra właściwego dla danego zawodu.

Dyrektor szkoły lub placówki, na podstawie uchwały rady pedagogicznej i po uzyskaniu opinii rady rodziców, występuje do Ministra Edukacji Narodowej, a w przypadku szkoły artystycznej – do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, z wnioskiem o wyrażenie zgody na prowadzenie eksperymentu pedagogicznego w szkole lub placówce, w terminie do dnia 31 marca roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym jest planowane rozpoczęcie tego eksperymentu, z tym że w przypadku eksperymentów, które mają się rozpocząć w roku 2017/2018, ustawowy termin składania wniosków został wydłużony do 31 maja 2017 r.

Wniosek należy złożyć za pośrednictwem kuratora oświaty, a w przypadku szkoły artystycznej – za pośrednictwem Centrum Edukacji Artystycznej (specjalistycznej jednostki nadzoru utworzonej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego), którzy dołączają swoją opinię.

Wniosek ma zawierać:

  • cel, założenia, czas trwania i sposób realizacji eksperymentu pedagogicznego;
  • opinię jednostki naukowej, dotyczącą założeń eksperymentu pedagogicznego wraz ze zgodą tej jednostki na sprawowanie opieki nad przebiegiem tego eksperymentu;
  • zgodę rady pedagogicznej wyrażoną w uchwale, opinię rady szkoły lub placówki oraz opinię rady rodziców;
  • w przypadku eksperymentu pedagogicznego dotyczącego zawodu nieumieszczonego w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego – także uzasadnienie potrzeby prowadzenia kształcenia w danym zawodzie wraz z pozytywnymi opiniami:
  1. wojewódzkiej lub powiatowej rady rynku pracy, wydanej po uzyskaniu opinii odpowiednio wojewódzkiego lub powiatowego urzędu pracy,
  2. organu samorządu gospodarczego lub innej organizacji gospodarczej właściwej dla danego zawodu,
  3. jednostki naukowej lub stowarzyszenia zawodowego właściwego dla zawodu, w zakresie merytorycznej zawartości programu nauczania przewidzianego dla danego zawodu.

Jeżeli planowany eksperyment pedagogiczny wymaga przyznania szkole lub placówce dodatkowych środków budżetowych, do wniosku dołącza się pisemną zgodę organu prowadzącego szkołę na finansowanie planowanych działań.

Dyrektor szkoły lub placówki prowadzącej eksperyment pedagogiczny przekazuje bezpośrednio po jego zakończeniu Ministrowi Edukacji Narodowej, a w przypadku szkoły artystycznej – Ministrowi Kultury
i Dziedzictwa Narodowego, sprawozdanie z przeprowadzonego eksperymentu pedagogicznego wraz z opinią jednostki naukowej, która sprawuje opiekę nad przebiegiem tego eksperymentu. Sprawozdanie dyrektor szkoły lub placówki przekazuje także organowi prowadzącemu oraz organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny. Sprawozdanie składa się za pośrednictwem kuratora oświaty, a w przypadku szkoły artystycznej – za pośrednictwem specjalistycznej jednostki nadzoru – Centrum Edukacji Artystycznej, którzy dołączają swoją opinię.

 

Przepisy przejściowe
(art. 306 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe)

 

Przepisy przejściowe umożliwiają szkołom lub placówkom publicznym prowadzącym działalność eksperymentalną zgodnie z dotychczasowymi przepisami, na dostosowanie swojej działalności do nowych przepisów (art. 45 ustawy Prawo oświatowe) w terminie do 31 sierpnia 2018 r. W przypadku niespełnienia tego warunku udzielone zgody na prowadzenie eksperymentu wygasają 1 września 2018 r.

Do wniosków o wyrażenie zgody na prowadzenie eksperymentu pedagogicznego w szkole lub placówce, który ma być realizowany w roku szkolnym 2017/2018, stosuje się nowe przepisy (art. 45 ustawy – Prawo oświatowe), z tym że wnioski te mogą być składane do 31 maja 2017 r.

Sprawy o wyrażenie zgody na prowadzenie eksperymentu wszczęte na podstawie dotychczasowych  przepisów i niezakończone przed 1 września 2017 r., rozpatrywane są zgodnie z nowymi przepisami (art. 45 ustawy Prawo oświatowe). Wnioskodawca ma czas na dostosowanie wniosku do nowych przepisów do 31 sierpnia 2018 r. Jeżeli do tego czasu wnioskodawca nie dostosuje wniosku postępowanie będzie umorzone.

Sprawy o wyrażenie zgody na prowadzenie eksperymentu w dotychczasowym gimnazjum i niezakończone przed 1 września 2017 r. podlegają umorzeniu.

Szkoły niepubliczne, które otrzymały uprawnienia szkoły publicznej, w tym po uznaniu ich za eksperymentalne, (na podstawie art. 86 ustawy o systemie oświaty) dostosują swoją działalność do nowych przepisów (art. 178 ustawy Prawo oświatowe) do 31 sierpnia 2018 r. W przypadku niespełnienia tego warunku nadane uprawnienia wygasają 1 września 2018 r.

Sprawy o nadanie szkole niepublicznej, uprawnień szkoły publicznej, w tym po uznaniu jej za eksperymentalną, wszczęte i niezakończone przed1 września 2017 r., rozpatruje się zgodnie z nowymi przepisami (art. 178 ustawy Prawo oświatowe). Wnioskodawca ma czas na dostosowanie wniosku do nowych przepisów do 31 sierpnia 2018 r. Jeżeli do tego czasu wnioskodawca nie dostosuje wniosku postępowanie będzie umorzone.

Sprawy o nadanie dotychczasowemu gimnazjum niepublicznemu, uprawnień szkoły publicznej, w tym po uznaniu jego za eksperymentalne, wszczęte i niezakończone przed 1 września 2017 r., podlegają umorzeniu.